Zmiana ustawy

Ostatnią kwestią, do której należy się ustosunkować, jest wskazanie sądu pierwszej instancji, któremu zgodnie z treścią art. 437 § 2 k.p.k. należało przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Akt oskarżenia przeciwko M. S. wniesiony został do sądu w dniu 16 grudnia 2002 r. W tamtym czasie, z uwagi na kwalifikację prawną czynu z punktu I, odwołującą się do art. 156 § 1 pkt 2 k.k., właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy był Sąd Okręgowy w J. Nowela do Kodeksu postępowania karnego, wprowadzona w życie z dniem 1 lipca 2003 r. na podstawie ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i innych ustaw (Dz. U. Nr 17, poz. 155), zmieniła treść art. 25 k.p.k., wyłączając spod właściwości rzeczowej sądu okręgowego sprawy o przestępstwo z art. 156 § 1 k.k. W tej sytuacji, koniecznym stało się ustalenie, które przepisy decydują o właściwości rzeczowej po dniu 1 lipca 2003 r. w sprawach, w których akt oskarżenia wniesiono do sądu przed tą datą, w szczególności zaś, czy zagadnienie to reguluje art. 5 przywoływanej już ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r.
Przepis ów stanowi, że sprawy, w których przed dniem 1 lipca 2003 r. rozpoczęto rozprawę główną, toczą się do końca postępowania w danej instancji według przepisów dotychczasowych, jednakże w razie m.in. ponownego rozpoznania sprawy, postępowanie winno się toczyć według przepisów już znowelizowanych.
Gdyby zatem przyjąć, że art. 5 ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r. odnosi się również do właściwości, wówczas nie byłoby wątpliwości, że to sąd rejonowy będzie rzeczowo właściwy do ponownego rozpoznania sprawy oskarżonego M. S. o czyn zakwalifikowany m.in. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. Wydaje się jednak, że art. 5 ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r. nie dotyczy kwestii właściwości sądu. Trzeba bowiem zauważyć, że dyspozycja tego przepisu została ściśle powiązana z rozprawą główną, a tym samym odnosi się jedynie do stosowania przepisów związanych z tokiem postępowania w ramach rozprawy głównej (S. Zabłocki: Pożegnanie z nieważnością, Palestra 2003/3-4/90). W taki właśnie sposób Sąd Najwyższy dokonał interpretacji art. 8 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego, który to przepis w swej konstrukcji i przeznaczeniu był tożsamy z normą art. 5 ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r. (uchwała składu 7 sędziów z dnia 30 września 1998 r., sygn. I KZP 14/98, OSNKW 1998/9-10/42).
Odrzucić należy również możliwość zastosowania w zaistniałej tu konfiguracji procesowej treści art. 7 Przepisów wprowadzających Kodeks postępowania karnego (p.w.k.p.k.), przede wszystkim dlatego, że ustawa z dnia 10 stycznia 2003 r. nie przewiduje odpowiedniego stosowania tego przepisu. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego (przywoływana już uchwała z dnia 30 września 1998 r., sygn. I KZP 14/98 oraz uchwała z dnia 25 kwietnia 1996 r., sygn. I KZP 6/96, OSNKW 1996/5-6/24). porady prawne łódź

Skoro więc ustawa z dnia 10 stycznia 2003 r. nie zawiera przepisów intertemporalnych dotyczących kwestii właściwości rzeczowej sądu, to ustalenie owej właściwości po dniu 30 czerwca 2003 r. w sprawach, w których akt oskarżenia wniesiono do sądu przed dniem 1 lipca 2003 r., za wyjątkiem tych, które podlegają dyspozycji art. 7 p.w.k.p.k., odbywać się winno poprzez bezpośrednie stosowanie art. 24 k.p.k. i art. 25 k.p.k. - tego ostatniego w brzmieniu nadanym od dnia 1 lipca 2003 r. Zastrzeżenie o wyłączeniu spraw podlegających normie art. 7 p.w.k.p.k. wynika z faktu, iż w sprawach, w których akt oskarżenia wniesiono do sądu przed dniem 1 września 1998 r., na mocy wspomnianego przepisu (art. 7) nastąpiła petryfikacja dotychczasowej właściwości rzeczowej sądu, a tym samym do momentu uprawomocnienia się orzeczenia nie jest dopuszczalne ich przekazanie do sądu właściwego według k.p.k. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uznał, że sądem pierwszej instancji, któremu przedmiotową sprawę przekazać należy do ponownego rozpoznania, jest Sąd Rejonowy w J.